Како земјоделците ги создаваат безсемените овошја?

Ако голтнам семка од лубеница, ќе ми порасне лубеница во стомакот така? Сите го знаат тоа нели? Добро е што постојат лубеници без семки. Нооо чекајте малку. Ако нема семе, како ќе ги размножиме да добиеме нови лубеници? Велат дека иднината е токму во безсемените овошја.

Безсемените овошја е специјално развиено овошје во кое семките изостануваат од месото на овошјето. Бидејќи консумацијата на овие овошја е полесна, тие се сметаат за комерцијално многу вредни.

Повеќето комерцијално произведени безсеменски овошја се развиени и добиени од овошја кои природно во месото имаат големи семки.

Вообичаените сорти на плодови без семки вклучуваат лубеници, домати,  грозје и банани. Покрај тоа, постојат бројни цитрусни овошја, како што се портокали, лимони и лимети.

Терминот “овошје без семки” е биолошки малку контрадикторен, бидејќи овошките обично ботанички се дефинираат како зрели овариуми кои содржат семиња.

Генетиката на безсеменските овошја

Безсемени плодови може да се развијат на два начини: Овошјето се развива без оплодување (партенокарпија), или опрашувањето предизвикува развој на овошјето, но ембрионите не произведуваат зрели семиња (стеноспермокарпија). Безсемени плодови од банана и лубеница се произведуваат на триплоидни растенија. Тие три групи на хромозоми го прават тоа многу неверојатно за мејозата да произведе плодни гамети. Ова е затоа што една од трите копии од секој хромозом не може да се спари со друг соодветен хромозом пред да се раздели во ќерка клетка. Овие екстра трети копии завршуваат случајно распределени помеѓу двете ќерки клетки од мејоза 1, што резултира во (обично) брзо смртоносна анеуплоидна состојба.

Таквите растенија можат да се појават со спонтана мутација или со хибридизација помеѓу диплоидни и тетраплоидни поединци од исти или различни видови. Некои видови, како што се домати, ананас и краставица, произведуваат плодови без семки ако не се опрашуваат, но ќе произведуваат семе од семенки ако се појави опрашување.

Размножување

При тсуството на семиња, растенијата главно се размножуваат вегетативно од исечоци, со калемење, или во случајот кај бананите, со компензација(неутрализирање). Во такви случаи, произведените растенија се генетски идентични клонови. Спротивно на тоа, семките од семенски растенија се одгледуваат од семиња. Овие семиња се произведуваат со вкрстување на диплоидни и тетраплоидни линии на лубеница. Со добиените семиња се произведуваат стерилни триплоидни растенија.

Развојот на овошјето е поттикнато од опрашувањето., Овие растенија мора да се одгледуваат заедно со диплоиден вид за да се обезбеди поленот. Триплоидните растенија со безсемено овошје, исто така, може да се произведуваат со употреба на ендосперма култура за регенерација на триплоидни растителни клетки од ендоспермско ткиво преку соматска ембриогенеза.

Еден недостаток на повеќето безсемени култури е значително намалување на висината на генетската разновидност во видот. Како генетски идентични клонови, штетник или болест што влијае на една индивидуа, влијае на секој од неговите клонови. На пример, огромното мнозинство на комерцијално произведени банани се клонирани од еден извор. Тие растенија во моментов се загрозени од страна на новооткриената габична болест на која тие се многу подложни.

 

Antonio Momiroski
Antonio Momiroski
Магистер по земјоделски науки. Голем љубител на природата и науката.