22 март- Светскиот ден на водата- природата за водата

Оваа година Светскиот ден на водата има една интересна тема. Таа е следната: „Одговорот е во природата. Како можеме да ги намалиме поплавите, сушите и загадувањето на водата?  Се разбира со користење решенија кои веќе природата ги створила и ги користи.“

Светскиот ден на водата, 22 март секоја година, е фокусирање на вниманието за важноста на водата. Овогодинешната тема, “Природата за водата” е истражување на „Решенија Базирани на Природата“ (РБП) и решавање на предизвиците за заштита со кои се соочуваме во 21 век. Кампањата се вика “Одговорот е во природата” и ја подига свеста за РБП. Централната порака е дека РБП, како што се садење дрвја за надополнување на шумите, повторно поврзување на реките со поплави и обновување на мочуриштата, е одржлив и економичен начин да се направи и помогне во балансирањето на циклусот на водата, ублажувајки ги ефектите на климатските промени и подобрувајки го човековото здравје и благосостојба.

Со користење на РБП се помага во задоволувањето на потребите за вода на растечката популација на планетарно ниво. РБП придонесува за создавање на кружната економија, во исто време како и помага во заштита на природната средина и намалување на загадувањето – две клучни цели во „Цел бр.6 од Одржлив развој“- која го обврзува светот да обезбеди достапност и одржливо управување со водата, како и санитација за сите, до 2030 година.

Потреба за вода

• 2,1 милијарди луѓе немаат пристап до безбедна и здрава вода за пиење.
• До 2050 година, светското население ќе порасне за од прилика 2 милијарди луѓ, а глобална побарувачка на вода може да порасне и до 30% од денес.

• Земјоделството во моментов извлекува 70% од глобалните побарувања за вода кое главно оди за наводнување. -Бројка што се зголемува во областите на висока побарувачка на вода и густина на население. Индустријата зема 20% од вкупниот износ, доминиран од енергијата и производство. Останатите 10% одат на домашната употреба на водата. Процентот вода што се користи за пиење е помал од 1%.

Достапност на вода

• Денес, околу 1,9 милијарди луѓе живеат во потенцијално сериозни оскудни со вода области. До 2050 година, оваа бројка би можела да се зголеми на околу 3 милијарди луѓе.

Квалитет на вода

• Околу 1,8 милијарди луѓе користат сомнителни извори на вода за пиење. Тие не се проверени бактериолошки и се без заштита од контаминација од човечки фекалии.
• На глобално ниво, преку 80% од отпадните води генерирани од општеството се враќаат во околината без да се третираат или повторно да се користат.

Клима и животна средина

• Се предвидува дека бројот на лица кои се изложени на ризик од поплави, ќе се зголеми од 1,2 милијарди луѓе денес, на околу 1,6 милијарди до 2050 година. Тоа е речиси 20% од светската популација.
• Денес, околу 1,8 милијарди луѓе се погодени од почвена деградација и опустинување. Најмалку 65% од шумите и земјиштето е во деградирана состојба.
• Се проценува дека 64-71% од природните мочуришта се изгубени од 1900 година како резултат на човековата активност.
• Ерозијата на почвата од земјоделието носи од 25 до 40 милијарди тони почва секоја година. Тоа значи значително намалување на приносите на културите и способноста на почвата да ја регулираат водата, јаглеродот и хранливите материи. Вториот круг, кој содржи големи количини на азот и фосфор, е еден оф главните учесници во загадувањето на водата.

Кои се Решенијата Базирани на Природата (РБП)?

Враќање на шумите, пасиштата и природните мочуришта. Повторно поврзување на реките до поплавите, создавајќи бариери од вегетацијата покрај водотеците. Ова се примери на РБП кои може да помогнат со управувањето на достапноста и квалитетот на водата. Повеќето РБП, вклучително и урбаните пејзажи, во суштина вклучуваат управувањето со вегетацијата, почвите и / или мочуриштата, вклучувајќи реки и езера. РБП не се лек за критичните предизвици поврзани со водата. Тие може да обезбедат иновативни и економични опции за дополнување на недоволната или стара инфраструктура за вода.

Пример:

Достапност и снабдување со вода: складирање на вода преку природни мочуриштата, влага во почвата и / или полнење на подземните води. Овие опции можат да бидат поодржливи и поекономични од сивата инфраструктура, како што се браните.
Квалитетот на водата: загадувањето од земјоделството може да биде драстично намалено со РБП, како што е конзерваторското земјоделство, кое ја штити почвата од ерозија, или крајбрежни тампони, ленти на земја долж водотеците засадени со дрвја и грмушки.

Управување со ризик: Ефектите од климатските промени, како на пример честите екстремни поплави, може да се ублажат со опсег на РБП. Такви се се крајбрежните тампони или поврзувачките реки. Примената на одредени РБП создава”Зелена инфраструктура”. Природни или полуприродни системи кои ни даваат еквивалентни или слични придобивки кон конвенционалните, човечки изградени “Сива инфраструктура”. РБП често произведуваат придобивки надвор од услуги поврзани со вода. На пример, изградени мочуришта што се користат за отпадни води. Третманот може да обезбеди биомаса за производство на енергија, подобрување на биодиверзитетот и создавање рекреативни простори и вработување.

Што би значеле зелената и сивата инфраструктура во кружниот циклус на водата

• На почетокот на циклусот, водата излегува од изворот или на пролет кога паѓа како дожд. Здравите шуми и полињата обезбедуваат стабилна, квалитетна почва на која
водата паѓа врз неа и тече низ неа.
• Резервоарите и браните направени од човекот чуваат вода.  Таа овозможува наводнување на околното земјиште, производство на енергија и регулација на протокот на реката.
• Заштитените мочуришта помагаат во филтрирање и прочистување на водата. Помагаат во подобрување на биолошката разновидност, а пренасочената вода може да ги надополни
подземните природни резервоари со води и да ги ублажи поплавите по течението.
• Пречистителните станици создаваат слатка и питка вода.  Отпадните води подготвени се за човечка консумација и пуштање на таа вода во водоводната мрежа.

Antonio Momiroski
Antonio Momiroski
Магистер по земјоделски науки. Голем љубител на природата и науката.